Nguyên nhân và cách điều trị bệnh giang mai

nguyên nhân và cách điều trị giang mai
nguyên nhân và cách điều trị giang mai

Giang mai chủ yếu lây qua đường tình dục, từ mẹ sang con hoặc từ các tổn thương trên bề mặt da. Do đó sự truyền nhiễm có thể xảy ra khi hôn gần vị trí  bị tổn thương, cũng như lây qua các hình thức quan hệ tình dục khác nhau. Có tới 30-60% người phơi nhiễm với giang mai ở giai đoạn 1 và 2 sẽ mắc bệnh.

benh-giang-mai-la-gi-1

Chẩn đoán giang mai

Ở giai đoạn sớm rất khó chẩn đoán giang mai thông qua lâm sàng. Giang mai thường được xác định thông qua các quan sát trực tiếp trên kính hiển vi hoặc kết quả xét nghiệm máu. Thông thường hay dùng xét nghiệm máu vì cho kết quả chính xác hơn.

Test máu.

Test máu được chia làm hai loại phản ứng: đặc hiệu và không đặc hiệu.

Sử dụng sàng lọc bước đầu đối với phản ứng không đặc hiệu, gồm test RPR  và VDLR. Phản ứng có độ nhạy khá cao, ít tốn kém và kỹ thuật đơn giản; bù lại, khả năng dương tính giả là khá cao.

Chính vì vậy, để chắc chắn và có kết quả chính xác nhất, cần làm thêm các test đặc hiệu khác, như  FTA-Abs  hoặc TPHA.

Qua xét nghiệm trực tiếp.

Quan sát trên kính hiển vi nền tối dịch cạo từ đáy vết săng. Thực hiện trong khoảng 10 phút kể từ khi bắt đầu tiếp nhận mẫu, mà không phải bệnh viện nào cũng có nhân viên có kinh nghiệm và đủ trang thiết bị.

Điều trị bệnh giang mai

Với sự tiến bộ của y học ngày nay, bệnh giang mai hoàn toàn có thể  được chữa trị. Bệnh nay không thể điều trị tại nhà mà cần phải đến các trung tâm và cơ quan y tế. Giang mai là một bệnh dễ chữa nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm. Bằng việc tiêm bắp 1 liều duy nhất Benzathine penicillin G ( 2.4 triệu đơn vị ) tác dụng dài sẽ giúp chữa trị bệnh nhân giang mai giai đoạn 1, 2 và giai đoạn giang mai tiềm ẩn giai đoạn sớm. Thông thường phải tiêm 3 liều cách quãng hằng tuần Benzathine penicillin G ( 2.4 triệu đơn vị ) được chỉ định cho bệnh nhân giang mai giai đoạn tiềm ẩn muộn và bệnh nhân không rõ thời gian mắc bệnh. Việc điều trị này giúp ngăn ngừa tiến triển bệnh  và tiêu diệt xoắn khuẩn giang mai, nhưng không chữa lành các tổn thương trước đó của bệnh.

Điều trị không chỉ riêng cho người bệnh mà phải điều trị cả bạn tình để tránh lây nhiễm cho người khác.

Giai đoạn sớm

Ở giai đoạn thuốc đầu tay để điều trị giang mai là benzathine penicillin G, tiêm bắp một liều duy nhất. Đối với người di ứng penicillin thì dùng Doxycyline và tetracycline; đối với phụ nữ có thai thì không được khuyên dùng vì nguy cơ dị tật cao ở trẻ sơ sinh. Trong khi điều trị bệnh nhân không quan hệ tình dục cho đến khi các tổn thương đều lành.

Ở giai đoạn muộn

Penicillin G xâm nhập kém vào hệ thần kinh trung ương ở giai đoạn giang mai thần kinh, bệnh nhân giang mai thần kinh được chỉ định tiêm penicillin lượng lớn bằng đường tĩnh mạch, tối thiểu 10 ngày. Đối với bệnh nhân dị ứng penicillin thì có thể được thay thế bằng Ceftriaxone.

Ở  giai đoạn muộn hơn, thời gian điều trị sẽ kéo dài tuỳ chỉ định của bác sĩ. Điều trị ở giai đoạn này sẽ giúp hạn chế tình hình nhưng tác dụng không nhiều với tình trạng hiện tại của bệnh nhân bị giang mai.

Đối với phụ nữ mắc giang mai

Trong thời kỳ mang thai Penicillin mang lại hiệu quả điều trị cao nhưng cần phải theo dõi sát sao bệnh nhân vì có thể xảy ra phản ứng Herxheimer.

Dễ xảy ra phản ứng arisch- herxhrimer

Đây là một phản ứng phụ có thể xảy ra trong thời gian điều trị. Phản ứng xảy ra trong vòng từ 1-24h, với các triệu chứng như đau cơ, sốt, đau đầu, tăng nhịp tim. Đây là phản ứng của cơ thể nhằm phản ứng lại độc tố tiết ra từ những vi khuẩn T.pallidum.

Bệnh giang mai có chữa được không?

Với sự tiến bộ vượt bậc của nghành y tế hiện nay, có thể khẳng định giang mai là một bệnh hoàn toàn chữa được. Điều trị sớm, tiên lượng tốt về lâm sàng và huyết thanh. Nếu không, sang thương ngoài da có thể hết nhưng bệnh tiếp tục phát triển và ăn sâuvào nội tạng, điều này rất nguy hiểm. Không chữa trị sẽ đưa đến những biến chứng nặng nề về thần kinh và tim mạch.

Cách phòng tránh giang mai

Hiện nay, vẫn chưa có vaccine phòng ngừa được bệnh giang mai. Tuy nhiên có một vài loại vaccine tương đương dựa trên protein xoắn khuẩn nhằm làm giảm các tổn thương vẫn còn đang trong quá trình nghiên cứu.

Giang mai là bệnh STDs nên cách phòng chống tốt nhất, duy nhất đối với giang mai là không nên quan hệ tình dục.

Khi có quan hệ tình dục, nên hướng tới quan hệ tương tác 1-1 và phải đảm bảo bạn tình có kết quả kiểm tra âm tính với STDs.

Cần đảm bảo an toàn với việc sử dụng bao cao su đúng cách mỗi khi quan hệ. Yếu tố nguy cơ cao mắc bệnh ở những đối tượng quan hệ tình dục không an toàn, quan hệ đồng tính, quan hệ đa đối tượng và những người bị nhiễm HIV.

Đối với giang mai bẩm sinh, có thể phòng ngừa bằng cách sàng lọc các bà mẹ ở giai đoạn mang thai, đặc biệt ở lần khám đầu tiên và một lần nữa là trong tam cá nguyệt thứ 3 ( theo tổ chức WHO khuyến cáo ). Khi cho kết quả dương tính, cả chồng sản phụ cũng được đưa vào điều trị giang mai.